Naftowy biznes w sercu lasu

Gmina Narewka, obejmująca część Puszczy Białowieskiej i Białowieskiego Parku Narodowego od lat rozwija się m.in. w oparciu o bazy i terminale: Planta, Naftan, Lafarge itd. Drogą przecinającą Puszczę Białowieską i obszar Natura 2000 jeżdżą wielkie tiry, pod którymi giną różne zwierzęta, nie wyłączając chronionych wilków. Nic dziwnego, że ludzie domagający się objęcia całej Puszczy Białowieskiej parkiem narodowym domagają się także planu ochrony dla tego parku i w ogóle całościowego planu zagospodarowania przestrzennego z jasno wyznaczonymi strefami wokół parku, funkcjami i ograniczeniami w nich obowiązującymi. Nie da się pogodzić rozwoju turystyki i ochrony przyrody z rozwojem przemysłu i terenów składowych będących zarazem generatorami ruchu po sieci infrastruktury przecinającej Puszczę i cenne przyrodniczo obszary Doliny Górnej Narwi. Gmina Narewka to nie jedyny tego rodzaju problem – w samej Puszczy, na obszarze Natura 2000 istnieje jednostka wojskowa (prawdopodobnie składowisko materiałów wybuchowych), otoczona wyrżniętym do gołej ziemi pasem lasu, co można obejrzeć w Google Earth, podobnie jak istniejące składy w gminie Narewka. W Hajnówce, niedaleko Puszczy zlokalizowane jest duże i uciążliwe wysypisko śmieci. Wysypisko funkcjonuje też pod samym obszarem światowego dziedzictwa ludzkości w Białowieży. Ale tylko populista może używać tego jako argumentu, że w związku z tym należy dalej lokalizować uciążliwe środowiskowo obiekty wokół Puszczy. Pojawienie się kolejnej inwestycji przemysłowej, jaką byłaby baza paliwowa Łukoil na ogromnej powierzchni 25 ha, w odległości niecałych 2 km od Puszczy i zaledwie 5 km od Białowieskiego Parku Narodowego to kolejny gwóźdź do trumny, jaką jest zamiana tego obszaru w dziwaczny konglomerat przemysłu i turystyki. Turystyki byle jakiej, masowej, nie wymagającej wysokich standardów.
Obrońcy idei rozbudowy baz z chemikaliami pod Puszczą Białowieską używają wyjątkowo niemądrych argumentów, że skoro już jakieś bazy są, to nic się nie stanie, jak będzie ich więcej. Widocznie ich zdaniem nie ma różnicy w jakości środowiska czy po jakiejś drodze przecinającej cenny przyrodniczo obszar jedzie jeden samochód na minutę, czy czterdzieści, czy pod lasem jest jeden śmietnik czy wiele... Oczywiście padają też argumenty o nowoczesnych technologiach. Tylko, że ogromna baza surowców naftopochodnych nie jest wyznacznikiem żadnej nowoczesności, to prymitywna technologia z ubiegłego wieku. Sama jej lokalizacja to względnie mały problem, gorszy jest proces jej budowy, późniejsza eksploatacja generująca ruch ciężkich pojazdów rozwożących surowce, nieuniknione awarie, wycieki itd.
Zapominają też, że tego rodzaju bazy można lokalizować w wielu innych miejscach, niekoniecznie akurat obok cennego kompleksu leśnego, uważanego za perłę przyrody europejskiej, i niekoniecznie tak, by trzeba było wprowadzać duży i ciężki ruch towarowy na cenne przyrodniczo obszary i przecinać nim ważny korytarz ekologiczny. Dla takich ludzi nie ma różnicy między terenem rolniczym, a dajmy na to rafinerią. A co ze szlachetną ideą obszarów chronionego krajobrazu? Podobno miały one zapewniać stan równowagi ekologicznej. Co z ideą Zielonych Płuc Polski, gdzie harmonia z przyrodą, cisza i wysoka jakość środowiska naturalnego miały stanowić o wartości obszaru na skalę europejską?
Trudno uniknąć refleksji, że dopóki rząd polski nie podejmie decyzji żeby całą Puszczę objąć parkiem narodowym i dopóki nie będzie wynikającego z tego faktu całościowego planu dla regionu, dopóty "marki" w rodzaju Zielone Płuca, Żubry, Puszcza Białowieska itp. będą tylko narzędziami do zarabiania pieniędzy, a degradacja przyrody będzie następowała krok po kroku. A potem powie się, że już nie warto niczego chronić, bo i tak wszystko zaśmiecone i zatrute.

Czy gminy wokół Puszczy, na obszarze chronionego krajobrazu są świadome, że lokalizując tam bazy/inwestycje oddziałujące na środowisko łamią prawo?
(link do rozporzadzenia wojewody i mapki OCK) - http://www.zielonewrota.pl/art_v.php?art=629&p
Obszar o którym mowa to obszar chronionego krajobrazu. Art. 73. ustawy Prawo ochrony środowiska mówi jasno: 1. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnia się w szczególności ograniczenia wynikające z:
1) ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody parku narodowego, rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego, obszaru chronionego krajobrazu, obszaru Natura 2000, zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, użytku ekologicznego, stanowiska dokumentacyjnego, pomników przyrody oraz ich otulin;
4. Zakłady stwarzające zagrożenie wystąpienia poważnych awarii powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od siebie, od osiedli mieszkaniowych, od obiektów użyteczności publicznej, od budynków zamieszkania zbiorowego, od obszarów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3
Natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 2004 r. z późn. zmianami w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć (inwestycji) mogących znacząco oddziaływać na środowisko jednoznacznie stwierdza, że instalacje do magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych lub produktów chemicznych, wszystkie bazy paliw bez względu na pojemność są inwestycjami/przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko.
I na koniec: transport drogowy paliw jest częstą przyczyną awarii i skażenia środowiska. To nie wymysł ekologów lecz: http://www.gios.gov.pl/dokumenty/raport_wpa_I_2007.pdf

Dla tych, którzy twierdzą, że w pobliżu planowanej inwestycji nie ma żadnej dzikiej przyrody załączamy mapki z lokalizacją miejsc przebywania rysi i żubrów sporządzone podczas badan prowadzonych przez Krzysztofa Szmidta z Zakładu Badania Ssaków w Białowieży. Wg. naukowców zagęszczenie lokalizacji zwierząt w sąsiedztwie Leśnej jest spore, a ich obserwacje mogą być potwierdzone przez mieszkańcow Leśnej, Zabród, Olchówki, Siemianowki. W tamtym rejonie od kilkunastu lat, od listopada do marca, a nawet latem przebywa duże stado żubrow. Dysponują też namiarami rysi z tych
rejonow. Niebieskie kropki poniżej, to właśnie lokalizacje przebywania rysi.

Lokalizacje rysi

Lokalizacje stada żubrów (czerwone kropki poniżej) w okresie marzec 2007-marzec 2008
Lokalizacje żubrów

Mapki uzyskaliśmy dzięki uprzejmości dr. Rafała Kowalczyka
Zakład Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk
Mammal Research Institute Polish Academy of Sciences
17-230 Bialowieza, Poland
phone: (48) 85 682 77 84
fax: (48) 85 682 77 52
Mobile: +48 600 914 516
Email: rkowal@zbs.bialowieza.pl
http://www.zbs.bialowieza.pl